Circulair festival
De opdracht die wij gaan uitwerken dit project is om een innovatief watertappunt te ontwerpen dat geschikt is voor gebruik op een festival. Dit tappunt moet meer doen dan alleen water uitdelen: het moet verspilling tegengaan, aantrekkelijk en gebruiksvriendelijk zijn, en bezoekers bewust maken van het belang van duurzaam watergebruik. Daarnaast moet het ontwerp technisch haalbaar zijn, verplaatsbaar, en gemaakt met oog voor hergebruik van materialen.
De situatie waarin dit probleem zichtbaar wordt, speelt zich af op een druk festivalterrein. Bezoekers hebben dorst en gebruiken vaak plastic flesjes die snel worden weggegooid, terwijl de bestaande tappunten beperkt en onhandig zijn. Dit leidt tot veel afval en onnodig waterverlies. Juist op zo'n plek kan een slim ontworpen watertappunt laten zien dat zelfs iets eenvoudigs als water drinken kan bijdragen aan een duurzamere wereld.
Vakkanjers
Onze opdrachtgever is Vakkanjers. Een landelijk programma dat jongeren uitdaagt hun creativiteit en technische vaardigheden in te zetten voor maatschappelijke vraagstukken. Vakkanjers werkt samen met organisaties en bedrijven om opdrachten te ontwikkelen rondom thema's zoals duurzaamheid, circulariteit en innovatie.
Sharma van Eer
Wij hebben Sharma van Eer benaderd vanwege haar expertise op het gebied van water en klimaatadaptatie. Als Community Manager bij Weerproof in Amsterdam werkt zij aan projecten die de stad voorbereiden op wateroverlast, extreme regen, hitte en droogte. Ze brengt organisaties en bewoners samen, deelt kennis en denkt mee over duurzame oplossingen voor een klimaatbestendige stad.
We kenden Sharma al van een eerder project bij Weerproof. Dankzij deze samenwerking wisten we dat haar ervaring en inzichten goed bij ons pasten. Daarom hebben we haar gevraagd ons te ondersteunen en mee te denken vanuit haar expertise, waar zij akkoord mee is gegaan.
Onderzoeken
In dit project voeren wij verschillende onderzoeken uit die de basis vormen van ons ontwerp. Het vooronderzoek is een belangrijk onderdeel hieruit haal je al de kennis die nodig is bij het bedenken, ontwerpen en opzetten van je eindproduct.
Binnen dit project speelt water een centrale rol, waarbij er veel vragen uitgezocht moeten worden zoals; Waar halen we het water vandaan? Hoe bepalen we of het water drinkbaar is? En wat is de meest efficiënte manier om het te vervoeren en op te slaan?
Daarnaast hebben we een muntensysteem verwerkt in ons concept, met een strategische en duurzame achterliggende reden. Wat ik onderin mijn portfolio verder uitleg.
Tot slot werken we ons concept uit tot een prototype. Hierbij maken we gebruik van schetsen, schalen materiaalanalyses, technische tekeningen, materiaallijst om ons ontwerp zo realistisch en uitvoerbaar mogelijk te maken.
Vooronderzoek
Het vooronderzoek is belangrijk omdat het de basis is voor het project. Voordat we informatie gingen verzamelen over mogelijke oplossingen, verdiepten we ons eerst in de opdracht zelf. Dit is nodig zodat we later een oplossing kunnen bedenken die echt werkt en aansluit bij het probleem. Zo kwamen we tijdens het zoeken naar informatie er al snel achter dat er veel meer speelt dan alleen waterschaarste op festivals. We ontdekten dat meerdere bezoekers flauwvallen door hitte of uitdroging, dat er veel zwerfafval ontstaat en dat bestaande systemen vaak niet duurzaam genoeg zijn. Nadat we de kern van het probleem goed hadden onderzocht en begrepen, gingen we verder met ons onderzoek richting het ontwerp en prototype. Hierna konden we gericht brainstormen en bedenken welke oplossingen het best zouden uitpakken in dit project. Tijdens
het brainstormen betekent het niet dat je meteen je definitieve concept hebt
gevonden; je komt nog veel obstakels tegen en soms is het idee eigenlijk een
duidelijke no go, dat hebben wij meerdere keren ervaren. Maar zijn samen tot een definitief ontwerp gekomen. Wij hebben op verschillende manieren
gebrainstormd, zoals met mindmaps, met elkaar discussiëren, overleggen en schetsen.
Wateronderzoek
Aanleiding
Water is een essentiële grondstof, maar wereldwijd neemt de beschikbaarheid van schoon drinkwater af. Door klimaatverandering, bevolkingsgroei en toenemend waterverbruik ontstaat er steeds vaker waterschaarste. Ook in Nederland wordt dit probleem zichtbaarder, bijvoorbeeld door langere periodes van droogte en lagere grondwaterstanden. Dit probleem speelt zich vooral in de zomer af, door de hoge temperaturen en weinig neerslag. Festivals vormen een interessante context voor onderzoek naar watergebruik omdat hier in korte tijd grote hoeveelheden water worden verbruikt.
Watergebruik en -verspilling op festivals
Op festivals wordt water gebruikt voor drinkwater, sanitaire voorzieningen en schoonmaak. Een deel van dit water wordt verspild doordat bezoekers bekers niet volledig leegdrinken of doordat tappunten blijven doorlopen. Daarnaast is er vaak weinig aandacht voor bewust watergebruik, omdat bezoekers vooral bezig zijn met het festival zelf. Dit maakt festivals een geschikte plek om bewustwording te creëren rondom waterverbruik.
Waterschaarste
Waterschaarste betekent dat de vraag naar water groter is dan de beschikbare hoeveelheid schoon water. Dit probleem speelt niet alleen in droge landen, maar steeds vaker ook in Europa. Volgens verschillende onderzoeken is gedragsverandering van gebruikers een belangrijke factor in het verminderen van waterverbruik. Bewustwording kan hierbij helpen.
Hergebruik van water en circulair denken
Een belangrijke manier om waterverbruik te verminderen is het efficiënter omgaan met water. Binnen circulair denken wordt water gezien als een waardevolle grondstof die niet onnodig verspild moet worden. Hoewel drinkwater niet altijd opnieuw gebruikt kan worden voor consumptie, kan bewust omgaan met watergebruik al zorgen voor een grote besparing.
In het ontwerp staat niet het letterlijk hergebruiken van drinkwater centraal, maar het idee van zuinig en bewust watergebruik. Door watergebruik inzichtelijk te maken en te koppelen aan duurzaamheid, willen wij laten zien dat elke handeling, zoals het tappen van een beker water impact heeft. Dit sluit aan bij circulaire principes: minder verspilling, bewuster gebruik en een langere levensduur van grondstoffen.
Bewustwording en gedrag
Uit onderzoek blijkt dat mensen bewuster omgaan met water wanneer zij directe informatie krijgen op het moment van gebruik. Daarom hebben wij gekozen voor een QR-code op het bekertje. Deze QR-code leidt naar een website met korte informatie, weetjes en uitleg over circulariteit en watergebruik. Zo wordt watergebruik gekoppeld aan bewustwording, zonder het gebruiksgemak te verminderen.
Conclusie wateronderzoek
Het wateronderzoek heeft aangetoond dat het verminderen van waterverbruik niet alleen afhankelijk is van techniek, maar ook van gedrag. Door een technisch ontwerp te combineren met bewustwording, zoals de QR-code, ontstaat een sterkere impact. Dit onderzoek vormde de basis voor keuzes in ons ontwerp, zoals het reguleren van de hoeveelheid water per tapmoment en het centraal stellen van duurzaamheid en circulariteit.
Onderzoek naar het borgsysteem
Het Hydraloop-concept begint bij een buis waarin bezoekers hun 1 euromuntje stoppen. Nadat het muntje is geplaatst, krijgen zij een herbruikbaar bekertje uit de automaat.
Vervolgens kunnen bezoekers naar het tappunt gaan om water in hun beker te tappen. Het tappunt is gebruiksvriendelijk en duidelijk zichtbaar, zodat iedereen eenvoudig water kan drinken.
Als de bezoeker klaar is, levert hij of zij het bekertje weer in bij het hydraloop-doos. Het muntje wordt teruggegeven en de beker kan opnieuw worden gebruikt. Op deze manier wordt het gebruik van wegwerpbekers beperkt en dragen bezoekers actief bij aan een duurzaam en circulair festival.
Bedragbepalen;
Bij het bepalen van het bedrag, kijken we naar een aantal eisen.
- Niet een te hoog bedrag (bijv. € 2-,) Bij een te hoog bedrag worden de bekertjes niet meer aantrekkelijk.
- Niet een te laag; (bijv. € 0,10 of 0,20-,) Bij een te laag bedrag wordt het concept niet meer serieus genomen door de meerderheid. 'Laat maar zitten' is wordt dan de gedachtegang.
- Gemiddeld bedrag; (€ 1,00-,)
Waarom
is € 1,00-, een schappelijk bedrag;€ 1,00- lijkt vaak duur, maar wij nemen geen 1 euro
van jou af. Het werkt als een borgsysteem dus krijg je jou 1 euro terug bij het
terug inleveren van jouw beker.
Het prototype
Het prototype is de laatste stap, na al het vooronderzoek en ontwerpen beginnen we hieraan. Hieronder werk ik uit hoe wij de meest naar voor komende problemen hebben verwerkt in het prototype.
- Aantrekkelijkheid (zowel s'avonds als s'middags)
- Bewustwording van watergebruik/schaarste
- Verplaatsbaarheid
Aantrekkelijkheid
Het watertappunt is blauw gekleurd. Dit zorgt voor aantrekkelijkheid en roept associaties op met water en frisheid. Daarnaast hebben we de vorm aangepast naar een waterflesje, zoals je bijvoorbeeld bij Albert Heijn ziet. Hierdoor herkennen bezoekers meteen dat het om water gaat en voelt het ontwerp vertrouwd en uitnodigend. Ook zorgt de herkenbare vorm ervoor dat het tappunt opvalt tussen andere festivalobjecten en nieuwsgierigheid wekt bij de bezoekers.
Om te zorgen dat mensen het tappunt ook 's avonds goed
kunnen vinden, hebben we duurzame LED-lampjes toegevoegd. Deze geven genoeg
licht zodat het veilig en zichtbaar blijft, maar ze verbruiken bijna geen
energie.
Bewustwording van watergebruik/schaarste
Bezoekers kunnen zelf bepalen hoeveel water ze nemen. Hier hebben we bewust voor gekozen om het handmatig en niet automatisch laten te tappen. Zo stimuleren we duurzaam gebruik van water en voorkomen we dat er elektriciteit nodig is voor het tappen. Bovendien worden mensen zich bewust van hun waterverbruik, omdat ze actief kiezen hoeveel ze willen gebruiken. Voor het bewust zijn van het waterschaarste hebben wij niet gekozen om een app te programmeren omdat wij niet denken dat deze wordt gedownload dus in plaats daarvan hebben we een qr-code aangemaakt en op het bekertje geplakt. Bij het scannen van de qr code kom je op een site met:
- Uitleg over circulariteit en duurzaam watergebruik
- Weetjes over waterverbruik en waterschaarste
- Onze slogan: Drink slim, lever je beker in
- Korte tips hoe zij zelf duurzamer met water kunnen omgaan
- Kaart met dichtbij zijnde tappunten in de buurt
Verplaatsbaarheid
Als de onderdelen aan elkaar vastgemaakt worden, vormen ze samen een stevig en stabiel geheel. Dit is bewust gedaan zodat de onderdelen makkelijk kunnen worden vervoerd. Maar niet te klein op het festival ogen. Zo kunnen de pootjes door een klik systeem vast geklikt worden en de fles op de bak gedraaid.
No go's (Niet klaar om verder te gaan)
Tijdens het
ontwerpen kwamen we verschillende problemen tegen. Zo bleek de constructie van
de bak niet stevig genoeg, wat een belangrijk aandachtspunt werd. Ook het
muntensysteem vormde een uitdaging: we wilden dat bij het inleveren van een
beker het muntje automatisch terugkwam. We bedachten verschillende ideeën,
zoals een mini-vendingmachine met een spiraalmechanisme, maar dit bleek
technisch lastig omdat we geen mechanisme hadden dat één volledige draai van
180 graden kon maken per keer dat hij werd aangestuurd. Ook hadden we een werkend
product nodig wat er voor zou zorgen dat bij het inleveren van een muntje een
bekertje vrij kwam. Dat idee probeerde we uit te werken met een 'haaientanden' systeem
waarbij het gewicht van de beker bij het inleveren van je muntje vrij zou geven, maar dit werkte niet
alle bekers vielen tegelijk naar beneden. Dit waren onze duidelijke no-go-momenten.
Door deze problemen te onderzoeken en alternatieve oplossingen te bedenken,
werd ons ontwerp uiteindelijk steviger, praktischer en beter uitvoerbaar.
Leerdoelen behaald?
Mijn leerdoel voor deze periode was samenwerken. Hiermee bedoel ik dat ik wilde leren wat mijn rol is binnen een team, vooral wanneer teamleden hun taken niet op tijd afkrijgen. Omdat ik de rol van teamleider had, vond ik het soms lastig om te bepalen wat ik wel en niet moest doen.
Tijdens het project merkte ik dat ik de neiging had om mijn teamleden te begeleiden en aan te sturen wanneer iets niet af was. Mijn docent gaf aan dat dit niet mijn taak was. Mijn belangrijkste verantwoordelijkheid als teamleider was het verdelen van de taken en het zorgen voor een duidelijke en overzichtelijke planning. Op deze manier konden teamleden zelfstandig werken en precies weten wat er van hen werd verwacht.
Door deze feedback heb ik geleerd dat samenwerken met rol als teamleider zijn, niet betekent dat je alles moet oplossen voor anderen. Het gaat er juist om dat je structuur aanbrengt, duidelijke afspraken maakt en overzicht creëert.
Leiderschap en samenwerking
Dit kopje heb ik aan het begin van het project geschreven de EDIT heb ik vandaag aangepast. Daarin schrijf ik een soort kleine reflectie, of ik het nog steeds eens ben met wat ik heb opgeschreven.
Dit project ben ik de teamleider van mijn groepje. Deze taak neem ik serieus en daardoor voel ik mij ook verantwoordelijk voor alles wat niet afkomt, EDIT: Ik heb geleerd dat het niet mijn schuld is als er iets niet afkomt, dit kan aan verschillende factoren liggen en hoeft nooit volledig mijn verantwoordelijkheid te zijn Mijn leerdoel is om erachter te komen op welke punten in leiderschap ik mijzelf nog kan verbeteren en een manier om communicatie te stimuleren binnen de groep. EDIT: in het kopje hierboven ''LEERDOELEN BEHAALD?'' leg ik uit hoe ik dit leerdoel heb behaald en waar ik achter ben gekomen. Als leider vind ik dat de samenwerking ook een grote rol speelt in een groepsproject daar probeer ik dan ook de nadruk op te leggen, voor een fijne sfeer. EDIT: Sfeer behouden dit project is goed gegaan, dit kan je makkelijk doen om elkaars keuzes te respecteren en netjes met elkaar om te gaan Om structuur te behouden start ik elke les met het noteren van de doelen en taken op het bord die we die dag willen afronden. Hierdoor heeft iedereen een duidelijk overzicht van wat er moet gebeuren en wie waar mee bezig is. Dit is ook een goede manier om deadlines te behalenen een overzicht zodat het niet teveel wordt. EDIT: De manier om voorafgaand de taken op het bord te schrijven neem ik mee naar mijn volgende projecten, ik vond dit een fijne manier voor overzicht.
Reflectie
Voor mijn gevoel zijn wij laat begonnen met het bouwen. Toch denk ik dat dit niet door onze planning kwam. We lagen namelijk goed op schema en hadden de tekeningen op tijd af. Wel waren we bang dat het ontwerp in de praktijk niet goed zou uitwerken. Dus vonden we dat we nog niet klaar waren om te bouwen.
Voor de volgende keer neem ik als leerpunt mee dat het beter is om eerder in de werkplaats te beginnen. Door te starten met bouwen kun je sneller zien wat niet goed werkt en kun je het ontwerp daarop aanpassen. Doordat we hier te lang mee hebben gewacht, kwamen we uiteindelijk in tijdsnood.
Mijn team was in deze fase erg gestrest, omdat ze dachten dat we het project niet op tijd zouden afronden. Ik heb geleerd dat het belangrijk is om rustig te blijven. Door mijn rust te bewaren kon ik helder nadenken, wat een positief effect had op het team. Ik denk dat dit een groot verschil heeft gemaakt vergeleken met wanneer ik met frustratie het project ging afronden.
Uiteindelijk hebben we het eindproduct op tijd afgekregen en zijn we tevreden met het resultaat. Ook ben ik blij met wat we hebben gepresenteerd. Aan het verslag is voldoende tijd besteed, waardoor alles netjes en duidelijk is geformuleerd.